Ik wil het er toch eens over hebben, want het is een vraag die ik de laatste tijd echt om de week voorbij zie komen: “Heb ik voor de foto’s op mijn website betaald?” Niet om je een ongemakkelijk gevoel te geven, maar ik zie hoe vaak ondernemers en organisaties hierdoor in de problemen komen. En dat kan flink in de papieren lopen.
De mail die je liever niet wilt ontvangen
Eens in de paar weken mailt een (oud-)klant me met dezelfde vraag: “Ik heb een mail gehad van een bureau dat zegt dat een foto op mijn site onrechtmatig wordt gebruikt. Weet jij of we daar destijds een licentie voor hebben gekocht?” Het is een mail waar je hartslag van omhoog gaat. Want het gaat zelden om een vriendelijk verzoek; meestal staat er meteen een claim onder waar je behoorlijk van schrikt.
Vaak gaat het over foto’s die jaren geleden op de site zijn gezet. Soms door een vorige webdesigner, soms door een stagiair, soms door de ondernemer zelf. Niemand deed het met slechte bedoelingen. Maar dat maakt voor de claim helaas geen verschil.
Bewijzen, of betalen
Het vervelende is dat als jij een foto gebruikt, de bewijslast bij jou ligt. Weet je zeker dat jij (of je toenmalige webdesigner) de foto netjes hebt aangeschaft? Dan moet je dat ook kunnen aantonen. Met een aankoopbewijs, een licentienummer, of in elk geval een spoor in je administratie waaruit blijkt waar en wanneer je die foto hebt gekocht.
Zelf werk ik al jaren met één vaste stockfoto-site. Daar ben ik blij om omdat ik bij elke klant op elk moment terug kan zoeken: welke foto, op welke datum, voor welke licentie. Dat archief is de afgelopen tijd goud waard gebleken. Ik heb het echt regelmatig moeten openen om voor een klant aan te tonen dat een specifieke afbeelding gewoon betaald is. Daarnaast gebruik ik voor mijn eigen blogs gratis foto’s van Pixabay. Daar plaats ik dan altijd een link bij naar Pixabay en de maker om claims te voorkomen.
Een ANP-foto op een goededoelensite
Eén voorbeeld blijft me bij. Een paar jaar geleden nam ik het beheer over van een website voor een stichting. Een goededoelenorganisatie, met een site die al vijftien jaar bestond en door allerlei handen was gegaan. Op een dag kwam daar zo’n mail binnen: een foto van het ANP, jaren eerder gebruikt in een nieuwsbericht, zonder licentie en zonder toestemming.
Wel even slikken, want het gaat om geld dat eigenlijk bedoeld is voor het goede doel. Niet voor een claim over een foto die ooit door iemand anders is geplaatst. Door erover in gesprek te gaan en de situatie eerlijk toe te lichten, is het bedrag uiteindelijk verlaagd. Maar zonde blijft het. Wat ik daarna heb gedaan: oude berichten opgeruimd, de mediabibliotheek kritisch doorgelopen en alles wat niet meer nodig was eruit gehaald. Want let op: een foto van je site halen lost de claim van vandaag niet op, maar het voorkomt wél de claim van morgen.
Hoe lang bestaat jouw website al?
Ik wil je een paar oprechte, een tikkeltje ongemakkelijke vragen stellen:
Als je bij één van die vragen even moest fronsen: je bent echt niet de enige. En het is geen ramp. Het is wel een sein om er deze week even kritisch naar te kijken, vooral als je site al een paar jaar (of zoals bij die stichting: ruim vijftien jaar) meegaat.
Mijn advies, eerlijk en zonder bangmakerij
Het mooie van dit onderwerp is dat het oplosbaar is. Echt. Het kost je geen handenvol geld, geen weken werk en geen juridisch advies om de meeste risico’s eruit te halen. Wat helpt:
Niemand wordt blij van een claim. Maar nog minder blij word je van het moment waarop je beseft dat je hem met een uurtje opruimen had kunnen voorkomen. Beschouw dit blog als dat ene vriendelijke duwtje. Niet om je bang te maken, wel om claims voor te zijn.
Hulp nodig?
Loop je tegen je eigen mediabibliotheek aan en weet je niet waar je moet beginnen? Of heb je al zo’n mail ontvangen en weet je niet hoe je nu verder moet? Stuur me gerust een bericht. Ik denk graag mee, met dezelfde nuchtere blik waarmee ik dat voor mijn eigen klanten doe. Liever vandaag voorkomen, dan morgen oplossen.
